Stres

Stres to stan biologiczny stanowiący reakcję adaptacyjną organizmu na różnorodne bodźce wewnętrzne i zewnętrzne. Wśród typowych stresorów wyróżnia się czynniki fizyczne (klimat, hałas, oświetlenie, promieniowanie, rytm okołodobowy), psychiczne (przeciążenie, konflikty, zagrożenia, samotność, izolacja, utrata bliskiej osoby) i socjologiczne (hierarchie, role pełnione w grupie, rodzaj komunikacji).

Skutki długotrwałego stresu

Naukowcy są zgodni, że umiarkowany stres działa motywująco, zwiększa nasze możliwości adaptacyjne i umożliwia rozwój psychiczny, ale jeśli doświadczamy go długotrwale, w stopniu przekraczającym indywidualne możliwości adaptacyjne, uznaje się go za zjawisko szkodliwe, prowadzące do licznych zaburzeń pracy całego organizmu. Wśród nich wymienia się głównie:

  • bezsenność
  • stany lękowe
  • nadciśnienie
  • zaburzenia trawienia trawienie, wrzody żołądka,
  • zaburzenia odżywiania (obżarstwo napadowe
  • bóle kręgosłupa
  • obniżenie odporności
  • pogorszenie kondycji włosów, skóry i paznokci
  • zaburzenia psychiczne (nerwicowe i depresyjne), zaburzenia osobowości

Mechanizm powstawania stresu

Stres wykształcił się w drodze ewolucji, aby chronić człowieka i pomóc mu zmagać się z niebezpieczeństwem. Reakcje zachodzące w organizmie pod wpływem czynnika stresującego mają przygotować nasze ciało do walki lub ucieczki, co w przeszłości miało istotne dla człowieka, który musiał bronić się przed drapieżnikami.

Układ współczulny zostaje aktywowany natychmiast po zadziałaniu czynnika stresującego. Płuca pompują więcej powietrza, krew krąży szybciej, rozszerzają się źrenice, wzmaga się produkcja erytrocytów, które intensywniej natleniają komórki, uwalniana jest adrenalina i noradrenalina, a szpik kostny produkuje większe ilości leukocytów na wypadek zranienia i infekcji.

Dzisiejszy świat stawia przed nami inne wyzwania, ale organizm reaguje na bodźce według starego, wyuczonego schematu. Stresują nas zatem najdrobniejsze niepowodzenia, krytyka, wystąpienia publiczne i dolegliwości fizyczne.

Metody radzenia sobie ze stresem

Zrozumienie prawdziwych źródeł problemów ze stresem niejednokrotnie wymaga działań psychoterapeutycznych, ale istnieje również szereg metod ułatwiających odzyskanie równowagi emocjonalnej poprzez zmniejszenie pobudzenia układu współczulnego. Są to m.in.:

  • praca z oddechem
  • medytacja
  • joga
  • trening autogenny
  • muzykoterapia
  • masaż relaksacyjny
  • łagodna aktywność fizyczna

Dodaj komentarz