Alergia i Uczulenie

Alergia to nieprawidłowa reakcja immunologiczna organizmu na kontakt z pewnymi substancjami pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, a także prostymi związkami chemicznymi (tzw. alergenami).

Stan zapalny powstały w wyniku wytworzenia swoistych przeciwciał może być łagodny, jak w przypadku kataru siennego, ale zdarza się, że znacznie utrudnia normalne funkcjonowanie, a nawet prowadzi do zagrażającego życiu wstrząsu anafilaktycznego.

Winą za nadaktywność układu odpornościowego obarcza się zarówno genetykę, jak i szereg czynników środowiskowym, takich jak zanieczyszczenia, wysoki stopień technologicznego przetworzenia pokarmów i obsesyjną higienę w społeczeństwach wysokorozwiniętych.

Rodzaje alergenów

  • wziewne (pyłki roślinne, roztocza, zarodniki pleśni, sierść zwierząt),
  • pokarmowe (głównie białka mleka krowiego, jaj oraz pszenicy, ryby, owoce morza, orzechy, pomidory, seler i przyprawy),
  • kontaktowe (głównie nikiel, chrom, perfumy i aminy aromatyczne),
  • lekowe (antybiotyki, leki przeciwbólowe i miejscowo znieczulające, propolis, glikokortykosterydy, rumianek)
  • jad owadów

Objawy alergii

W zależności od typu alergii, obserwuje się takie objawy jak:

  • katar,
  • łzawienie, zaczerwienienie, pieczenie, świąd i opuchnięcie oczu,
  • wysypka,
  • uporczywy świąd skóry,
  • duszność,
  • napadowy kaszel,
  • świszczący oddech,
  • kichanie,
  • biegunka, wzdęcie, ból brzucha,
  • nudności i wymioty,
  • spadek ciśnienia i utrata przytomności (w przypadku wstrząsu anafilaktycznego).

Najczęstsze choroby alergiczne

  • alergiczny nieżyt nosa
  • alergiczne zapalenie spojówek
  • alergia pokarmowa
  • pokrzywka
  • wyprysk kontaktowy
  • choroba posurowicza
  • topowe zapalenie skóry
  • wstrząs anafilaktyczny (anafilaksja)
  • alergia na jad owadów
  • alergia na leki
  • obrzęk naczynioruchowy
  • astma oskrzelowa

Diagnostyka

Podstawa rozpoznania jest skrupulatny wywiad (zwłaszcza podczas remisji choroby) oraz badanie przedmiotowe (w przypadku wystąpienia zaostrzeń). W celu zidentyfikowania konkretnych alergenów stosuje się testy skórne, polegające na delikatnym nakłuciu naskórka przedramienia oraz zaaplikowaniu niewielkiej ilości roztworu najczęściej uczulających alergenów wziewnych.

Dość kosztowną, ale przydatną metodą diagnostyczną jest oznaczenie swoistych przeciwciał IgE, skierowanych przeciw konkretnym alergenom. Wykonuje się również tzw. próby ekspozycyjne, które umożliwiają określenie przepływu wydechowego po podaniu aerozoli zawierających określony alergen.

Leczenie alergii

Właściwe leczenie alergii pozwala na istotne zmniejszenie dolegliwości i zapobiega zarówno pogłębieniu choroby, jak i groźnym powikłaniom.

Okres leczenia przeciwalergicznego zależy od rodzaju oraz nasilenia objawów alergii. Leki z reguły podaje się miejscowo (krople, inhalatory, płukanki, maści), co umożliwia uzyskanie dużego miejscowego stężenia substancji aktywnych i ograniczenie ogólnoustrojowych efektów ubocznych. Leki doustne i dożylne stosuje się odpowiednio w przypadku współistnienia wielu chorób alergicznych lub bezpośredniego zagrożenia życia.

Jeśli leczenie farmakologiczne nie przynosi oczekiwanych rezultatów, rozważa się możliwość przeprowadzenia immunoterapii, która jest jedyną metodą przyczynowego leczenia chorób alergicznych. Poprzez ekspozycję na wzrastające, a następnie podtrzymujące dawki alergenu, uzyskuje się coraz większą tolerancję na czynnik wywołujących reakcję immunologiczną, a tym samym zmniejszenie stopnia nasilenia objawów choroby.

Sporym zainteresowaniem cieszą się również metody medycyny alternatywnej (głównie akupunktura i homeopatia), ale ich skuteczność nie jest potwierdzona badaniami i spotyka się z dużym sceptycyzmem ekspertów Polskiego Towarzystwa Alergologicznego. Należy zaznaczyć, że chorzy bezwzględnie powinni unikać stosowania jakichkolwiek metod terapii bez konsultacji ze specjalistą.

Dodaj komentarz